Numer 6 - Newslettera Plfoto.com

Wiosna powitała nas tragiczną informacją - podczas wyprawy na Manaslu zginął Piotr Morawski, jeden z najbardziej znanych polskich himalaistów i użytkownik serwisu Plfoto.com. Rodzinie Piotra składamy najserdeczniejsze wyrazy współczucia. Jednocześnie mamy nadzieję, że jego portfolio wciąż będzie tętniło życiem.

Piotr Morawski

Lucim żyje

Czym jest dla nas wieś? Jeszcze do niedawna kojarzyła z przaśnością i chłopami, którzy z kołkami z płotu w rękach potrafili pogonić za motocyklistą. Słowa "ale wiocha" oznaczają coś wstydliwego, żenującego, niemodnego, w złym guście. "Wieśniak" to ktoś, kto nie potrafi się zachować i ubrać. Ale od niedawna wieś stała się synonimem enklawy spokoju. Domu na odludziu, gdzie można odpocząć od miejskiego zgiełku i nacieszyć przyrodą. Temat wsi – oglądanej z różnych stron i reprezentującej różne aspekty naszego życia podejmuje wystawa "Lucim żyje" prezentowana w Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu w Toruniu.

W Polsce jest dziewięćset miast i aż pięćdziesiąt sześć tysięcy wsi. Jak widać, dysproporcja jest olbrzymia. Więc dlaczego, choć obszary wiejskie zajmują więcej przestrzeni, wciąż wieś zdaje się nam czymś gorszym? Mimo że coraz częściej jest miejscem ucieczek zmęczonych życiem japiszonów, zaszywania się, znikania. Jest obszarem wolności, przestrzenią, w której powstają rozmaite sekty, komuny i enklawy. Miejscem, gdzie realizuje się agroturystyczne wczasy, survivalowe obozy i artystyczne plenery. Ten ewidentnie mieszany nasz stosunek do wsi, uczucie, na które składają się kompleksy, poczucie wyższości, czy znana z czasów młodopolskich chłopomania i wręcz renesansowa idealizacja życia pastuszków skutecznie przesłaniają nam prawdziwy obraz zjawiska. To pomieszanie oddaje także wystawa "Lucim żyje". To raczej nieuporządkowana kolekcja, przywołująca cechy sztuki ludowej, przypominająca odpustowy kram oferujący wiele idei i spojrzeń.

Wystawa podejmuje trzy najważniejsze dla pojęcia "wsi" i najczęściej mitologizowane wątki: domu, przyrody i społeczeństwa, pokazując je w kontekście idei utopii. Artyści biorący udział w projekcie stworzyli swoisty komentarz do rozmaitych utopii wsi – począwszy od komunistycznych PGR-ów, aż po futurystyczne biotechnologiczne farmy.

Koncepcja wystawy wyszła od obchodów 30-lecia grupy lucimskiej, której działalność była wyjątkowa jeśli chodzi o polskie sztuki wizualne. Sama forma projektu ma być zaprzeczeniem wystawy retrospektywnej, historyzującej i muzealnej. Stąd zresztą tytuł ekspozycji: "Lucim żyje". Ma on z jednej strony za zadanie uzmysłowić ciągłość projektu, a z drugiej - umieścić działania grupy lucimskiej w całej grupie postaw wobec problemu wsi, wciąż żywego, a często pomijanego. Uzyskana polifonia głosów pozwoli powrócić do fenomenu wsi w rozmowach o sztuce, ponownie poddać go krytycznej refleksji i docenić działania w Lucimiu jako konsekwentną i osobną drogę twórczą Bogdana i Witolda Chmielewskich oraz Wiesława Smużnego. Działania Grupy 111 jawią się jako pewnego rodzaju utopia: chęć odnowienia archetypicznego sposobu przeżywania, postawionego w kontekście współczesności jako "wytwarzania wartości żywych w świadomości społecznej", niejako "produkowania" nowych – przyszłych tradycji lokalnych..

Grupa Działania, Grupa 111

Grupa Działania powstała w 1978 roku, choć wchodzący w jej skład artyści współpracowali ze sobą już od 1976. W jej skład wchodzili: Bogdan Chmielewski, Witold Chmielewski, Andrzej Maziec, Wiesław Smużny i Stanisław Wasilewski. Pierwszym wspólnym działaniem była "Akcja Podróż" przeprowadzona w wagonie kolejowym i na dworcach kolejowych na trasie Bydgoszcz – Kraków - Cieszyn - Bydgoszcz. W latach 1977- 1978 została zorganizowana Akcja Lucim, kontynuowana później jako Działania w Lucimiu (1979 - 1993). W 1981 roku z Grupy Działania odeszli Andrzej Maziec i Stanisław Wasilewski. Pozostała trójka twórców - Bogdan Chmielewski, Witold Chmielewski i Wiesław Smużny, utworzyła Grupę 111 (działającą oficjalnie od 1989), skupiając się przede wszystkim na aktywności artystycznej i społecznej w Lucimiu. Grupa 111 działała do 1993 r.

Począwszy od lat 80. artyści konsekwentnie dążyli do realizacji stworzonego przez siebie programu Sztuki Społecznej (1980). Wypracowany model działań został zmodyfikowany i uzupełniony przez nowe idee (nowa sztuka ludowa, trzecia droga, podsacrum). W drugiej połowie lat 80. zintensyfikowano aktywność społeczno-artystyczną poprzez spotkania związane z rytmem przyrody, świętami kościelnymi i patriotycznymi. Powstał lucimski rok obrzędowy ze stałymi i ruchomymi spotkaniami-świętami.

Od połowy lat 90. aktywność działalności grupowej ograniczyła się do indywidualnych wystąpień poszczególnych członków Grupy 111. Z różną częstotliwością kontynuowana jest ona do dnia dzisiejszego.

Artyści:

Bownik – ur. w 1977 roku. Studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu. Działa w kolektywie Ikoon, współpracuje z Marceliną Gunią. Zajmuje się fotografią, netartem, animacją. Mieszka w Warszawie.

Dorota Chilińska – ur. w 1975 roku. Studiowała na Wydziale Sztuk Pięknych UMK w Toruniu. Zajmuje się sztuką wideo, tworzy także instalacje wideo, współautorka projektu Error z Andrzejem Wasilewskim. Mieszka w Toruniu.

Bogdan Chmielewski – ur. w 1946 roku w Toruniu. Studiował malarstwo na Wydziale Sztuk Pięknych UMK w Toruniu. Zajmuje się akcjami, działaniami plastycznymi i parateatralnymi, happeningami, performance, rysunkiem, żywymi obrazami, realizacjami tekstowymi. Członek Grupy Działania oraz Grupy 111. Profesor na Wydziale Sztuk Pięknych UMK. Mieszka w Bydgoszczy.

Witold Chmielewski – ur. w 1949 roku w Toruniu. Studiował malarstwo na Wydziale Sztuk Pięknych UMK w Toruniu. Scenograf teatralny i telewizyjny, twórca realizacji wystawienniczych, małej architektury, wnętrz oraz promocji i reklamy wizualnej, animator kultury, nauczyciel akademicki i autor publikacji w wydawnictwach naukowych i artystycznych. Członek Grupy Działania oraz Grupy 111. Profesor na Wydziale Sztuk Pięknych UMK. Mieszka w Toruniu.

Roman Dziadkiewicz - ur. w 1972 roku w Opolu. Studiował na Akademii Pedagogicznej w Opolu oraz na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Poeta, malarz, autor filmów wideo, obiektów, instalacji, a przede wszystkim aktywista, animator życia kulturalnego, działacz społeczny. Autor tekstów krytycznych i teoretycznych. Mieszka i pracuje w Krakowie.

Wojciech Gilewicz - ur. w 1974 roku w Biłgoraju. Studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie oraz w Poznaniu. Bada możliwości przedstawiania rzeczywistości w sztuce, prowokuje do refleksji nad mechanizmami kierującymi naszą percepcją, nad kulturowymi uwarunkowaniami naszego widzenia. Mieszka i pracuje w Warszawie i Nowym Jorku.

Marcelina Gunia – ur. w 1980 roku. Studiowała malarstwo na Wydziale Sztuk Pięknych UMK w Toruniu. Członkini i współzałożycielka nieistniejącej już grupy Dziewczęta Przeszanowne (2003-2006). Obecnie współpracuje z Bownikiem. Mieszka w Warszawie.

Jarosław Kozakiewicz - ur. w 1961 roku w Białymstoku. Studiował na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie oraz w The Cooper Union for Advancement of Science and Art w Nowym Jorku. Od 1993 roku był asystentem na macierzystej uczelni w Warszawie. W 1997 roku uzyskał stopień naukowy doktora sztuki. Rzeźbiarz, autor projektów architektonicznych. W 2006 roku reprezentował Polskę na X Międzynarodowej Wystawie Architektury w Wenecji. Mieszka i pracuje w Warszawie.

Andrzej Maziec – ur. w 1948 roku w Bydgoszczy. Uprawia fotografię użytkową, kreacyjną oraz instalacje fotograficzne. Współpracował jako fotoreporter z Ilustrowanym Kurierem Polskim. Twórca Autorskiej Galerii Pamięci: Dom, Podwórko, Drzewo, Okna. Członek Grupy Działania. Mieszka w Bydgoszczy.

Robert Rumas - ur. w 1966 roku w Kielcach. Studiował na Wydziale Malarstwa Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Pięknych w Gdańsku. Współzałożyciel Galerii Wyspa w Gdańsku. Artysta, kurator, animator kultury, projektant przestrzeni wystawienniczej i teatralnej. Mieszka i pracuje w Gdańsku.

Łukasz Skąpski - ur. w 1958 roku w Katowicach. Studiował malarstwo na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W 2006 roku obronił doktorat na Akademii Sztuk Pięknych Poznaniu. Współzałożyciel oraz członek grupy Azorro. Zajmuje się fotografią, malarstwem, tworzy instalacje i realizuje filmy. Mieszka w Krakowie.

Wiesław Smużny – ur. w 1944 roku w Łodzi. Studiował grafikę i pedagogikę artystyczną na Wydziale Sztuk Pięknych UMK w Toruniu. Jeden z bardziej aktywnych artystów i krytyków sztuki środowiska toruńskiego, inicjator wielu akcji społeczno-artystycznych. Zajmuje się twórczością akcjonerską, parateatralną, obracającą się w kręgu problematyki społecznej, obyczajowej, symbolicznej. Członek Grupy Działania oraz Grupy 111. Profesor na Wydziale Sztuk Pięknych UMK. Mieszka w Toruniu.

Andrzej Wasilewski - ur. w 1975 roku. Studiowała na Wydziale Sztuk Pięknych UMK w Toruniu. Tworzy wideo i wideo-instalacje. Interesuje się niechcianą, wstydliwą stroną życia, wykluczeniem i prowincjonalizmem. Współpracuje z Dorotą Chilińską. Mieszka w Toruniu.

Stanisław Wasilewski - urodzony w 1948 roku. Członek Grupy Działania.

tekst: Monika Frenkiel

"Lucim żyje"
Wystawa czynna: do 31.05.2009
Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu
Wały Gen. Sikorskiego 13, Toruń

Redakcja Plfoto.com życzy Wam wesołych świąt!

Miejsce: Łódź, Galeria Młodzi
Zobacz więcej...





Wystawa Tomasza Trafiała - "W Portrecie"

Termin: 03.04. 2009, godz.18.00
Miejsce: ODA Firlej, ul. Grabiszyńska 56, Wrocław
Zobacz więcej...




Anna Bodnar - "Id w fotografii"

Termin: 9 kwietnia - 24 maja 2009

Miejsce: Górnośląskie Centrum Kultury, pl. Sejmu Śląskiego 2, Katowice

Zobacz więcej...