Informacje

• Autor:
• Karczewski

• Tytuł:
• "Drzewołaz" 

• Opis:
• Tym razem u mnie rzekotka-to tak byście nie zapomnieli o moich ulubienicach ;) a rzekotka ze zdjęcia spotkana w środku lasu, stosunkowo daleko od wody. Jeżeli ktoś ma ochotę na fotografowanie tych płazów to polecam spacer nad pobliskie wam stawy właśnie teraz. Młode właśnie zakończyły lub kończą metamorfozę i zaczęły opuszczać zbiorniki wodne. Jako że bardzo lubią wygrzewać się na liściach nie trudno je zauważyć, należy się jednak uzbroić w obiektyw z dobrym powiększeniem bo młode rzekotki mają jakieś 1-1,5cm długości. W ciągu ostatnich 2 dni obserwowałem jakiś 2-3 tuziny tych maleństw. A dalej dla chętnych ;) trochę informacji ze świata płazów: Nawiązując do wspomnianego powyżej czasu przeobrażania warto wspomnieć o jednym z cudów ewolucji jakim bezwątpienia jest metamorfoza. U samej podstawy metamorfozy płazów leżą czynniki genetyczne, czynniki hormonalne oraz czynniki środowiskowe warunkujące przeobrażenie. Pominę z oczywistych względów czynniki genetyczne i przejdę do układu hormonalnego gdyż ten jest ścisłym regulatorem i inicjatorem metamorfozy. O rozpoczęciu metamorfozy decyduje wzrost aktywności przysadki która wydziela tyreotropinę a ta pobudza tarczyce, która z kolei wydziela tyroksynę. Ta następnie pod wpływem enzymów przekształca się w trójjodotyroninę (zakręcone to co) indukującą zmiany metamorficzne w tkankach. Przedni płat przysadki wydziela również prolaktynę (PRL;), która działa antagonistycznie w stosunku do tyreotropiny. Wysokie stężenie prolaktyny hamuje wiązanie się hormonów tarczycy z receptorami komórek i obniża w ten sposób poziom tyroksyny we krwi. Prolaktyna można powiedzieć chroni larwę przed przedwczesną metamorfozą. W przypadku gdy przysadka nie wydziela dostatecznej ilości prolaktyny, larwa nie rośnie ale przechodzi metamorfozę. Dzięki temu hormonowi larwa (kijanka) może więc osiągnąć odpowiednie rozmiary. Sam proces skrócenia lub wydłużenia etapu rozwoju larwalnego - heterochroni - zasługuje na osobne opowiadanie ;) Larwy płazów są szczególnie wrażliwe na tyroksynę. Na kijanki żaby trawnej działa roztwór tyroksyny w rozcieńczeniu 1: 5 000 000 000, rozpoczynając metamorfozę już po 30 minutach pobytu larwy w takim roztworze. Warto tu wspomnieć, że u ludzi niedobór tyroksyny i trójodotyroniny wpływa na osłabienie przemiany materii, zaburzenia płciowe (brak miesiączki, obniżone libido), wywołuje obrzęk śluzowaty, zmniejsza aktywność psychomotoryczną, a u dzieci wywołuje karłowatość i tzw. kretynizm czyli niedorozwój umysłowy ciężkiego stopnia. Hormony tarczycy pobudzają wzrost piersi u kobiet i produkcję mleka, wzmagają katabolizm (rozkład) tłuszczów i węglowodanów, nasilają popęd płciowy i wytwarzanie komórek płciowych, a także m.in. przyśpieszają wzrost włosów. Łatwo wywnioskować jakie skutki na organizm ma wzrost stężenie tych hormonów. Wracając jednak do płazów ich rozwój larwalny i wzrost jest silnie uzależniony od charakteru czynników zewnętrznych. Jako że płazy są zwierzętami zmiennocieplnymi temperatura wody, czyli środowisko życia larw, bardzo mocno wpływa na zwierzęta. Odpowiednia temperatura jak się okazuje w rozpoczęcia metamorfozy ma znaczenie pierwszorzędne w porównaniu z wydzielaniem tyroksyny. Wyższa temperatura przyspiesza metamorfozę. Larwy umieszczone w roztworze tyroksyny o temperaturze 5st.C nie przechodziły metamorfozy, natomiast w temp. 30st.C odbywały ją natychmiast. Innym czynnikiem zewnętrznym, do którego dostrajają się procesy wewnętrzne płaza jest długość dnia i nocy, czyli fotoperiod. Metamorfozę, stymulują wydłużające się dni, jednocześnie ilość światła wpływa na aktywność przysadki. Hormony wydzielane przez tarczycę syntetyzowane są również z wykorzystaniem jodu, przez co jego poziom w środowisku i w pokarmie również ma znaczenie determinujące metamorfozę. Podczas metamorfozy płazów układem w którym zachodzą największe zmiany jest układ lokomotoryczny. Znacząca przebudowa układu nerwowego wywołuje zmiany prowadzące do przejścia z wodnego sposobu poruszania się na lądowy. Z rdzenia kręgowego wychodzą nowe neurony tworząc sieć obsługującą nowo uformowane kończyny. W tym samym czasie następuje indukcja apoptozy (swoistego samobójstwa komórek) w ogonie kijanek. Układ unerwiający ogon ulega uwstecznieniu, a ogon podobnie jak i skrzela zostaje zresorbowany. Całkowitym zmianom ulega nie tylko morfologia, ale i fizjologia, np.: przewód pokarmowy ulega skróceniu, przystosowując się do pokarmu mięsnego (zamiast roślinnego), funkcje oddechowe zostają przejęte przez płuca. Sam termin przeobrażenia zależy jednak od daty złożenia jaj, temperatury wody i obfitości pokarmu w stawie, może przypaść nawet na początek października. "Spóźnione" kijanki w odpowiednich warunkach mogą zimować. Młode żabki po wyjściu na ląd nie są jednak w pełni dojrzałe np. rzekotki dojrzałość płciową uzyskują po około 2 latach, a żyją do 15 lat. 

Ulubione

Poleć zdjęcie

Forum